U艂amki dziesi臋tne por贸wnujemy w nast臋puj膮cy spos贸b: zaczynamy od najwy偶szego miejsca dziesi臋tnego i por贸wnujemy kolejne cyfry, przesuwaj膮c si臋 z lewa na prawo tak d艂ugo, a偶 nie znajdziemy rz臋du, w kt贸rym cyfry si臋 r贸偶ni膮. Por贸wnajmy na przyk艂ad 0, 67 i 0, ( 6) . W obu u艂amkach na pozycji jedno艣ci znajduje si臋 0 , a na
1. Liczby rzeczywiste Rozwini臋cie dziesi臋tne liczby to zapis tej liczby w postaci u艂amka dziesi臋tnego. Mo偶e by膰 ono: sko艅czone: 2{,}983, niesko艅czone okresowe: -8{,}989898... = -8{,}(98) (co czytamy jako -8 i 98 w okresie), niesko艅czone nieokresowe: 2{,}631841346.... Rozwini臋cia dziesi臋tne liczb wymiernych Liczby wymierne maj膮 rozwini臋cia sko艅czone lub niesko艅czone okresowe: -5 = -5{,}0 \frac{1}{2} = 0{,}5 2\frac{1}{9} = 2{,}(1) Aby zamieni膰 liczb臋 ca艂kowit膮 na u艂amek dziesi臋tny, wystarczy dopisa膰 do niej przecinek i 0. Na przyk艂ad liczba 3 to w rozwini臋ciu dziesi臋tnym 3{,}0. Aby uzyska膰 rozwini臋cie dziesi臋tne liczby wymiernej nieca艂kowitej nale偶y przedstawi膰 j膮 w postaci u艂amka zwyk艂ego i wykona膰 dzielenie (licznik przez mianownik). Je艣li wykonujemy dzielenie w s艂upku i od pewnego momentu uzyskujemy zap臋tlenie (cyfry po przecinku zaczynaj膮 si臋 powtarza膰), to oznacza to, 偶e liczba ma rozwini臋cie niesko艅czone okresowe. Przerywamy wtedy dzielenie i zapisujemy okres liczby w nawiasie po przecinku. Rozwini臋cia dziesi臋tne liczb niewymiernych Liczby niewymierne maj膮 rozwini臋cia niesko艅czone nieokresowe: \pi = 3{,}1415926535897932384626433\ldots \sqrt{2} = 1{,}414213562373095\ldots Zamiana liczb niewymiernych na u艂amki dziesi臋tne jest mo偶liwa na kalkulatorze (wbudowana warto艣膰 liczby \pi, obliczenie pierwastka z 2). Nale偶y pami臋ta膰, 偶e kalkulator ma sko艅czon膮 liczb臋 miejsc i je艣li policzymy warto艣膰 \sqrt{2}, to otrzymamy tylko warto艣膰 przybli偶on膮. Na kalkulatorze z dwunastoma miejscami liczba \sqrt{2} jest przybli偶ona do jedenastu miejsc po przecinku: 1{,}41421356237, co zapisujemy jako: \sqrt{2}\approx 1{,}41421356237.
Zbi贸r liczb ca艂kowitych Zbi贸r liczb wymiernych Ka偶dy niezerowy element zbioru posiada element odwrotny nie nie tak Czy kt贸ry艣 z podanych wy偶ej zbior贸w mo偶na nazwa膰 cia艂em? Zaznacz poprawn膮 odpowied藕. Zbi贸r liczb wymiernych. Zbi贸r liczb naturalnych. Zbi贸r liczb ca艂kowitych. 膯wiczenie 8 Ukrai艅skie napisy do naszych film贸w / 校泻褉邪褩薪褋褜泻褨 褋褍斜褌懈褌褉懈 写芯 薪邪褕懈褏 褎褨谢褜屑褨胁 Matematyka Fizyka Chemia Biologia Egzaminy 脫smoklasi艣ci Maturzy艣ci Inspiracje Wsp贸艂praca FAQ
Co to jest liczba wymierna? Definicja: Liczby wymierne. Liczb膮 wymiern膮 nazywamy ka偶d膮 liczb臋, kt贸ra jest ilorazem dw贸ch liczb ca艂kowitych. Liczby wymierne oznaczamy przez. Liczby wymierne - tutaj sprawa si臋 komplikuje, bo do tego co opisali艣my wcze艣niej, czyli do liczb ca艂kowitych musimy doda膰 jeszcze wszystkie u艂amki.
Poni偶ej znajduj膮 si臋 jedynie definicje najwa偶niejszych poj臋膰 zwi膮zanych z u艂amkami. W kolejnych rozdzia艂ach znajdziesz dok艂adniejsze om贸wienie wszystkich zagadnie艅, wraz z przyk艂adami. u艂amek - wyra偶enie lub liczba postaci \(\frac{a}{b}\) (czasami zapisujemy \(a/b\), rzadziej \(a:b\)), gdzie \(a\) nazywamy licznikiem u艂amka, a \(b\) nazywamy mianownikiem u艂amka. Kresk臋 poziom膮 mi臋dzy licznikiem i mianownikiem nazywamy kresk膮 u艂amkow膮. U艂amek dziesi臋tny - u艂amek, w kt贸rym mianownik jest naturaln膮 pot臋g膮 liczby \(10\), np. \(\frac{7}{10}\), \(\frac{32}{100}\), \(\frac{3}{1000}\). U艂amek dziesi臋tny zapisujemy najcz臋艣ciej u偶ywaj膮c przecinka, a nie kreski u艂amkowej, np.: \[ \frac{7}{10}=0{,}7,\qquad \frac{16}{10}=1{,}6,\qquad \frac{327}{100}=3{,}27. \] U艂amek dziesi臋tny niesko艅czony - u艂amek dziesi臋tny, kt贸ry po przecinku ma niesko艅czenie wiele cyfr (mo偶e by膰 okresowy). U艂amek dziesi臋tny okresowy - u艂amek dziesi臋tny niesko艅czony, kt贸rego cyfry od pewnego miejsca po przecinku otrzymujemy przez powtarzanie pewnej grupy cyfr zwanej okresem, np. \[0{,}\underline{3}33333... = 0{,}(3)\] \[0{,}\underline{42857}4285742857... = 0{,}(42857)\] \[(2{,}7351\underline{42}424242... = 2{,}7351(42)\] U艂amki okresowe cz臋sto zapisujemy kr贸cej - pisz膮c okres w nawiasie. Ka偶dy u艂amek okresowy mo偶na zamieni膰 na u艂amek zwyk艂y. U艂amek mieszany - u艂amek niew艂a艣ciwy, kt贸ry zosta艂 zapisany jako suma liczby ca艂kowitej i u艂amka w艂a艣ciwego (znak \(+\) przy takim zapisie pomijamy), np. \[\frac{9}{2}=4\frac{1}{2},\qquad -\frac{13}{5}=-2\frac{3}{5},\qquad \frac{7}{3}=2\frac{1}{3}\] U艂amek nieskracalny - u艂amek w kt贸rym licznik i mianownik maj膮 najwi臋kszy wsp贸lny dzielnik r贸wny \(1\), np. \[\frac{2}{3}, \frac{7}{11}, \frac{14}{9}\] U艂amek niew艂a艣ciwy - u艂amek w kt贸rym licznik jest wi臋kszy lub r贸wny mianownikowi (m贸wi膮c dok艂adniej - warto艣膰 bezwzgl臋dna licznika jest wi臋ksza lub r贸wna od warto艣ci bezwzgl臋dnej mianownika), np. \[\frac{4}{3},\quad\frac{10}{8},\quad -\frac{28}{6}\] U艂amek w艂a艣ciwy - u艂amek w kt贸rym licznik jest mniejszy od mianownika (m贸wi膮c dok艂adniej - warto艣膰 bezwzgl臋dna licznika jest mniejsza od warto艣ci bezwzgl臋dnej mianownika), np. \[\frac{3}{4},\quad \frac{1}{5},\quad -\frac{52}{170}\] U艂amek zwyk艂y - u艂amek zapisany przy pomocy licznika, mianownika i kreski u艂amkowej (nie u艂amek dziesi臋tny). U艂amek zwyk艂y mo偶na kr贸cej nazywa膰 po prostu u艂amkiem. .